-->


လုပ္ငန္းတစ္ခုရဲ႕ Stakeholder ဆိုတာဘာလဲ..?

လုပ္ငန္းတစ္ခုရဲ႕ Stakeholder ဆိုတာဘာလဲ..? google

Stake ဆိုတာ ကံစမ္းတဲ့သေဘာျဖစ္ပါတယ္။ Stakeholder ဆိုတာကေတာ့ အရွံဳးအႏုိင္မွာ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတဲ့ ကံတူအက်ိဳးေပး တြဲဖက္ပါဝင္မႈဆိုျပီး အဓိပၸာယ္ဖြင့္ႏုိင္ပါတယ္။

ကုမၸဏီတစ္ခုအေနနဲ႔ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ကုမၸဏီေကာင္းရင္ ဝန္ထမ္းေတြလည္းေကာင္းမယ္၊ ကုမၸဏီမေကာင္းရင္ ဝန္ထမ္းေတြလည္းမေကာင္းဘူးဆိုတာမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ၾကည့္မယ္ဆိုရင္လည္း တိုင္းျပည္ေကာင္းရင္ ျပည္သူလူထုေကာင္းမယ္၊ တုိင္းျပည္မေကာင္းရင္ေတာ့ တိုင္းသူျပည္သားေတြလည္း မေကာင္းႏုိင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီသေဘာတရားကို စီးပြားေရးလုပ္ငန္း၊ ကုမၸဏီေတြမွာ ဝန္ထမ္းေတြကို သြင္းေပးႏုိင္ရင္ သိပ္အက်ိဳးရွိပါမယ္။

ကိုယ္က်ိဳးထက္ အမ်ားအက်ိဳးကို ေဖာ္ေဆာင္

အႏွစ္ခ်ဳပ္အေနနဲ႔ေျပာရရင္ေတာ့ သူေရာကိုယ္ပါ ပါဝင္ေနမႈပါပဲ။ ဒီအသံုးအႏႈန္းေဝါဟာရရဲ႕ အစသေဘာတရားမွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႔အက်ိဳးအျမတ္ကိုသာ မၾကည့္သင့္ေၾကာင္း ေျပာင္းလဲခဲ့တဲ့အေတြးအေခၚျဖစ္ပါတယ္။ စီးပြားေရးုလုပ္ငန္းေတြဟာ ကိုယ္တစ္ဦးတည္းရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားဆိုတာထက္ စားသံုးသူေတြ၊ ဝန္ထမ္းေတြရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကိုလည္း ၾကည့္သင့္တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာျဖစ္ပါတယ္။

အခုအခါမွာ ဒီ Stakeholder ဆိုတဲ့စကားအသံုးအႏႈန္းဟာ သိပ္ကိုေခတ္စားေနျပီး ေနရာတကာမွာ သံုးႏႈန္းေနၾကပါတယ္။ ေကာင္းမြန္မွန္ကန္တဲ့စိတ္ထားကို ေဖာ္ေဆာင္ျပီး ကိုယ္က်ိဳးကိုမၾကည့္တဲ့သေဘာျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးလုပ္ငန္းေတြမွာပါ သံုးေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ကိုယ္က်ိဳးအတြက္သာမက အမ်ားအက်ိဳးကိုလည္း စဥ္းစားတယ္ဆိုတဲ့ ေကာင္းမြန္တဲ့သေဘာကိုေဖာ္ေဆာင္ခ်င္ရင္ ဒီစကားလံုးကိုသံုးပါတယ္။

ဒီအသံုးအႏႈန္းဟာ ၁၉၈၄ ခုႏွစ္မွာ R.E.Freeman ရဲ႕ Strategic Management: A Stakeholder Approach ဆိုတဲ့စာအုပ္ကေန ေပၚထြက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ ေဝါဟာရရဲ႕ အနက္အဓိပၸာယ္အရ အက်ိဳးတူအျမဲမွ်တတဲ့သေဘာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈစီမံကိန္းေတြကလည္း အဆိုျပဳရာမွာ တြင္တြင္ၾကီးသံုးလာၾကပါတယ္။ ဥပမာ – စီးပြားေရးတစ္ခု ဒါမွမဟုတ္ Project တစ္ခုစတင္ရာမွာ ဒီလုပ္ငန္းေၾကာင့္ လုပ္ငန္းလုပ္သူေတြအျပင္ ဘယ္သူေတြအတြက္လည္း ေကာင္းသြားႏုိင္တယ္စသည္ျဖင့္ အဆိုျပဳၾကတာမ်ိဳးပါ။

ဂ်ပန္စီမံခန္႔ခြဲမႈသေဘာတစ္ရပ္ျဖစ္တဲ့ Kyosei မွာ အက်ိဳးတူပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းလုိ႔ ညႊန္းဆိုတာနဲ႔ သေဘာတရားခ်င္းဆင္တူပါတယ္။

Stakeholders Principle (မူ ၇ ရပ္)

Stakeholders Principle ဆိုျပီး မူ ၇ ရပ္ရွိတာကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေျပာရရင္ –

  1. စီမံခန္႔ခြဲမႈအဆံုးအျဖတ္ေတြျပဳလုပ္တဲ့အခါ လုပ္ငန္းမွာပါဝင္ပတ္သက္သူေတြအားလံုးအေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈကို အေလးထားေစာင့္ေရွာက္ရပါမယ္။

  2. Corporation တစ္ခုမွာ ပါဝင္ပတ္သက္ေနသူေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္မႈေကာင္းဖို႔အတြက္ နားစြင့္ျပီး သူတို႔အေပၚအက်ိဳးသက္ေရာက္ႏုိင္မႈေတြကို အေလးထားရပါမယ္။ (ဥပမာ – Project တစ္ခုကို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မယ္ဆိုရင္ ဘက္ေပါင္းစံုကေန စဥ္းစားရပါမယ္။ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတဲ့သူေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္မႈေကာင္းေကာင္းရဖို႔လုိပါတယ္။ အေျခအေနမွန္၊ ျပည္သူရဲ႕ သေဘာထားအမွန္ကို နားစြင့္ရပါမယ္။)

  3. မန္ေနဂ်ာေတြအေနနဲ႔ လုပ္ငန္းျဖစ္စဥ္ေတြ၊ လုပ္ငန္းလုပ္ေဆာင္မႈနည္းလမ္းေတြကို ေရြးခ်ယ္တဲ့အခါ ပါဝင္ပတ္သက္သူတစ္ဦးခ်င္းရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္မႈ၊ အေလးထားမႈနဲ႔ ခံစားမႈတို႔ကို သတိရွိေနရပါမယ္။ Economic မဟုတ္ပဲ Emotionomic လုိ႔ေတာင္ ေျပာေနၾကတာဆိုေတာ့ ကိုယ္လုပ္လုိက္တဲ့ကိစၥတစ္ခုနဲ႔ပတ္သက္ျပီး တစ္ဖက္မွာ ဘယ္လုိခံစားမယ္၊ ဘယ္လုိအက်ိဳးသက္ေရာက္ႏုိင္တယ္ဆိုတာကို စဥ္းစားရပါမယ္။

  4. အျပန္အလွန္ဆက္စပ္ေနတဲ့ လုပ္ကိုင္အားထုတ္မႈတို႔ကိုလည္း အသိအမွတ္ျပဳရပါမယ္။ ခံစားခြင့္အက်ိဳးေက်းဇူးကိုပါ လုိက္ေလ်ာညီေထြရွိေစရပါမယ္။

  5. မန္ေနဂ်ာေတြအေနနဲ႔ေရာ ဌာနဆိုင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြအေနနဲ႔ပါ ပတ္ဝန္းက်င္ကလူေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းျပီး လုပ္ငန္းမွာ ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္တဲ့ တားဆီးမရတဲ့ ေဘးအႏၱရာယ္ကို အနည္းဆံုးျဖစ္ဖို႔၊ ဒါမွမဟုတ္ လုိအပ္သလုိ နစ္နာေၾကးေတြေပးဖို႔ ၾကိဳးစားအားထုတ္ရပါမယ္။

  6. မန္ေနဂ်ာေတြဟာ ကိုယ့္လုပ္ငန္းေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆံုးရွံဳးမႈေတြျဖစ္ေပၚလာႏုိင္တဲ့ အႏၱရာယ္ေတြကိုလည္း ေရွာင္ရွားရပါမယ္။

  7. မန္ေနဂ်ာေတြအေနနဲ႔ ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္ဖြယ္ရွိတဲ့ ေအာက္ပါပဋိပကၡတို႔ကို အသိအမွတ္ျပဳရပါမယ္။ အဲ့ဒါေတြကေတာ့

    • ကုမၸဏီအေနနဲ႔ မိမိရဲ႕အခန္းက႑ပါဝင္မႈ

    • ပါဝင္ပတ္သက္သူေတြရဲ႕ အက်ိဳးနဲ႔ ဥပေဒအရ၊ စိတ္ေစတနာအရ ထားရွိရမယ့္တာဝန္ကိုသိျပီး ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းအသိေပးကာ လုိအပ္တဲ့ခံစားခြင့္ေတြေပးျပီး လုိအပ္ရင္ Third Party Review (ၾကားလူရဲ႕စိစစ္မႈ) ကိုပါ ရယူရပါမယ္။ တာဝန္ယူရပါမယ္။

Source; Moe

Read 295 times
Rate this item
(1 Vote)